ĐƯỜNG XA ,VỀ SẮP TỚI !

 Tôi được sanh ra trong một gia đình nghèo lại bị phân ly trong thời kỳ còn phải chạy giặc .

  Thời đó ,người Pháp vẫn còn đặt ách thực dân lên cổ của dân Việt .

    Năm 1.949,ở những vùng có các lực lượng yêu nước chống lại thực dân ,nếu có gây được tiếng vang hay thiệt hại cho kẻ xâm lược ,thì các cuộc ruồng bố sau đó nhứt định nhà cửa người dân sẽ bị đốt; bị đập cả những lũ chậu chứa nước và phụ nữ sẽ bị hãm hiếp như là một cách ăn miếng của quân đội tự xưng là đến để " khai hóa" cho dân bản địa .

  Những nỗi sợ hãi đó ,cho tới sau khi nước Pháp rời khỏi mà vẫn còn không biết bao nhiêu câu chuyện truyền khẩu và cả trên sách báo .

  *

  Năm mười ba tuổi ,cái tuổi thơ nghèo khổ của một đứa trẻ ở vùng quê cạnh bờ sông Cái ( Tiền Giang) với những "Rừng Dừa" che mát cho con người vào các ngày nắng cháy da.

  Nơi mà mỗi khi ôm cái cặp Đệm trong đó có bảng đen,có phấn với bình lực với hai cây viết ,một lá Rong và một lá Tre ,cây thước kẻ,tờ giấy chậm,cục gôm và một nồi dẻ để lau bảng mỗi khi viết xong.

  Cái cặp Đệm,nếu tệ quá do hằng ngày sau bao lần dầm mưa,dãi nắng trên những bờ Mẫu ( bờ Đê) ngoài đồng hoặc những đường đất dài,băng qua các khu vườn dừa  lá che gần hết ánh sáng mặt trời  mà , nếu mùa nắng là sung sướng ,là sạch sẽ không bị bùng sình làm cho lem luốt .

   Nếu mưa,mà miền Nam có những đợt mưa dầm kéo dài gây trơn trợt .Lúc đó ,mấy cây cầu bắc ngang mương rạch  là nỗi kinh hoàng cho mấy đứa trẻ độ tuổi sáu tới mười tuổi như tôi !

  Cây cầu , bắc ngang bằng cây Tre,cây Cau hay cây Dừa khi ướt ,gặp bùn nên rất trơn .Cho nên , đã có nhiều khi hai tay đưa cặp Đệm lên cao rồi ...tuột xuống mương lần dò qua mương ( hay rạch )là chuyện thường !

 Đó là một trong những lý do cái cặp Đệm của đứa học trò,con nhà nghèo ở miền quê mau rách và chuyện cái cặp được chắp vá không làm ai ngạc nhiên !

    Vật liệu tạo ra cái " Cặp Đệm" có rất nhiều ở những nơi có sình lầy  .Đó là những cây Lát ,sau khi phơi khô ,được qua những người thợ thủ công khéo léo ..

     Nó rất  gần gủi với hầu hết đám học trò nhà nghèo như tôi .Khi đi học dưới cơn mưa lớn,lúc giữ chặt khi lội qua mương và khi về tới nhà,ban đêm lục lọi ra ,học bài chuẩn bị cho ngày hôm sau .

  Từ ngày đầu tới trường ,một vài năm đầu có thể tôi không nhớ được chính xác các chi tiết của thầy ,cô ,của vị trí từng lớp học nhưng ,suốt những tháng năm dài đó tôi nhớ không sai đôi chân mình mỗi ngày đều bước trực tiếp lên mặt đất để đi tới.

  Khi qua bất kỳ cây cầu nào từ cầu Tre ,cầu lót thân cây Cau hay cây Dừa mỗi khi đi qua ,bất luận mưa ướt có sình hay nắng khô ráo thì lúc nào bàn chân luôn nằm ngang với thân cây.Đây là cách giữ cho thăng bằng thân thể hay nhứt những lúc khuân vác hay gánh gồng vật nặng khi đi qua cầu .

     Những ngón chưn cũng quan trọng không kém nơi đường xá trơn trợt.Nhờ tám ngón cùng bấu xuống bề mặt của đường đất cho nên người ta có bị trơn trợt nhưng ít khi bị té .

     Khi tôi rời khỏi nơi chôn nhau cắt rún ấy,cho dù chân được mang giày Sandale nhưng những ngón của hai bàn chưn mỗi lúc tôi bước đi nó vẫn chưa chịu xua đuổi cái cách " thích nghi " với đường xá đã ăn nhập với tôi sau mười mấy năm đó !

    Những ngón và cả bàn và gót chân của đứa trẻ mười mấy tuổi không thể trong một sớm,một chiều buông bỏ thói quen sợ té vì trơn trợt nếu như cả cái hai bàn chân " không cảnh giác"!

**

   Sau khi đặt chân lên chốn Saigon hoa lệ rồi được nhận vô lớp Nhứt ,tôi hoàn toàn quên mất cái cặp đệm đã gắn bó .Tôi được cặp mới hoàn toàn tiện nghi,hoàn toàn khác với cái căp mộc mạc đã có nhiều phen gắn bó với vui buồn lo sợ từ đã ít nhất hơn năm năm thời thơ ấu.

    Ngay việc đi chân không ở đất thị thành ,cho dù nghèo nàn mấy đi nữa ,người ta cũng ráng mua được đôi Guốc Dông !

     Trong những nằm khá dài sau đó tôi nào là giầy đế cao,mõ vuông,mõ nhọn cho tới vài loại dép da đế dầy,đa lộn đã trơn!

     Cho tới khi vào những năm cuối của đời binh ngũ,dù chân vẫn còn ...nằm gọn ngay ngắn trong đôi giầy nhà binh nhưng,trong cả năm hành quân chiến dịch ở các vùng sông ngòi,mương rạch  với nước đục Phù Sa và đương nhiên phải có sình bùn .

  Có nơi như Chương Thiện,như Cà Mau sình với bùn gần như không thể thiếu trong sinh hoạt của người ta.

    Thấy rồi nhớ thời thơ ấu của mình nhưng vẫn tự tin rằng mình...bây giờ có đôi giầy cứng cáp bao bọc lấy đôi bàn chân .

          ***

     Khi miền Nam bị sập,tôi cũng có mặt trong một hai nhà tù của những người cai trị mới.Bây giờ thì không còn giày với dép kiểu này " mốt kia" nữa.Nhứt là kiếp tù tội .

    Tôi  trở về với chân đất như xưa. Được an ủi là nói theo cách của hiền mẫu của tôi, "..Ở đâu cũng có người ta ( đồng cảnh ngộ) với mình nhe con !".

     Ý là,khi tôi bị "đầu đội Trời ( vì không có nón) và chân đạp đất ", thì cũng có nhiều người cùng chung cảnh ngộ .

    Có điều,lần đi chân đất trần trụi nầy thì mỗi bước chân lên đất đá nó đau thấu  tới đầu ,làm cho đầu óc tôi lần về quá khứ năm xưa.Tôi cố tự bào chữa rằng ở quê mình chỉ toàn là ...đất .Chỉ có đất Bùn và đất Sét thôi .Cả hai loại đất ấy dù làm đường hay vách không thể là cho những bàn chưn đã chai đau được khi bước đi !

    Sau khi rời khỏi chốn lão lung,tôi ( tự) mạnh miệng nói cho mình nghe là mình có thể nói lời vĩnh biệt với cái cặp đệm  tuổi thơ nghèo khó nhưng,thói quen cẩn thận lưu ý cho tôi biết rằng đừng có nên bạc đãi bất cứ dụng cụ nào bảo vệ được mặt dưới của hai bàn chân.

    Kể cả,khi đang ở nước Mỹ nầy.

     Còn chuyện  nếu muốn thực tập dưỡng sinh ,mỗi buổi sáng sớm , có nhã hứng đi chân không tới lui trên mấy bãi cỏ còn đầy mù sương để ...âm dương hòa hợp thì hay biết mấy !

    Tôi không biết  chu kỳ của một kiếp người là bao nhiêu năm và khi  bị hay được làm Người ,trước và sau đó một linh hồng sẽ trải qua bao nhiêu chu kỳ lên xuống cõi hồng trần  này,mà cá nhân tôi đã sợ quá rồi !

  Đường dài,đường xa như đoạn đường ông Trần Huyền Trang  đi qua,vừa nghe chợt sợ.

   May thay!

  Giờ  nhớ câu thất thập mà,có người đã qua đoạn ấy một đỗi .Giờ nhớ lại  mà ...ớn !

  Có điều ,sắp  dìa tới  nhà rồi,dù mặt trời sắp lặn!

 

Ảnh mượn từ Internet.

Phạm huỳnh Ngân .