Vào bìa cuộc chiến.

Ảnh có tính cách tượng trưng một cuộc  đụng độ giữa QL.VNCH và
Công quân.

Nếu không có hàm răng vẩu của thủ tướng Phạm văn Đồng miền Bắc xã hội chủ nghĩa cùng với tiếng cười hô hố khác người,chắc chắn tôi không thể nào nhận ra đó là hạ sĩ Tước,một đồng đội đã từ khá lâu không gặp.
 Chiếc Jeep lùn M1 vừa chạm mí thềm tiểu khu Tây Ninh,nơi toán 4 người chúng tôi đang chờ sau khi đã nếm mùi đan súng cối của các pháo thủ phía bên kia nã ra từ trong các khu rừng trùng điệp của tỉnh lị nầy.
 Quân trang đầy đủ,khẩu đại liên 60 cùng dây đạn vắt ngang chứng tỏ đạn đã được lên nòng để sẵn sàng khai hỏa khi chạm địch. 
 Cả bốn người lính nhìn từ . phía ngoài  ,từ nón sắt,áo giáp cho tới các hàng lông mi,lông mày không có một nơi nào mà không bị  lớp bụi đỏ dọc  đường đóng dầy lên một lớp.
 Cả bốn đều dùng khăn tay bịt mặt , thoạt nhìn giống như những tay cao bồi trong phim cine 
 Hạ sĩ Tước lớn tiếng kể chuyện tỉnh lộ  từ Thiện Ngôn về đến thành phố địa đầu dể cho các đơn vị viễn chinh thuộc Quân Đoàn 3 làm bàn đạp vượt biên giới Việt Miên với nổ lực chính là truy kích,tiêu diệt cục R,một cơ quan đầu não của "Mặt trân dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam"(MTDTGPMN/VN).
 Đây là một lực lượng phiến loạn được CS miền Bắc dựng lên   và là công cụ đắc lực của họ  dùng làm bình phong hầu tiến hành xâm lược miền Nam Việt Nam.
 Lợi dụng tinh thần bài Việt của ông hoàng Norodom Shihanouk ,những mật khu và các căn cứ địa của CS nằm dọc và sâu vào nội địa của xứ nầy,ngày càng nhiều hơn.
 Từ các nơi đó,Cộng quân đã mở ra những trận tấn cống,những loạt pháo khích và rồi sau đó,nếu bị phản công ,bị truy nã gắt họ sẽ rút an toàn về sào huyệt,thuộc lãnh thổ nước bạn láng giềng.
 Qua nhiều lần ,nhiều năm ,sau cùng VNCH bắt buộc phải tiến hành mở cuộc hành quân qui mô cấp quân đoàn mang tên  chiến dịch Toàng Thắng 42 vào tháng 3 nắm 1970 để cho những tỉnh dọc theo biên giới với xứ Chùa Tháp mới có thể yên được.
 Trong các năm dài  phải chịu đựng những trận tấn công rồi ẩn trốn giống như trò chơi cút bắt đó,Tây Ninh,Hậu Nghĩa,Long an. cùng các tỉnh thuộc miền Đông Nam Phần ,quân dân ở những nơi đó khổ sở vô cùng  với ngày đêm dài chịu đựng  pháo kích với những trận giao tranh xuất kỳ bất ý nầy.
                                                              ***0***
 Vừa rời khỏi cầu Đúc cạnh chợ Tây Ninh chừng 3 kí lô mét là mọi cảnh vật đều khác đến đổi lạ lùng.
 Những cây dừa,cây rừng  bị mãnh   đạn hỏa lực  của cả hai bên chém,tiện ,cưa,cắt bằng nhiều cách và những phần còn lại cây ấy ,cũng bị  thương tật bằng nhiều phần còn lại cùng bị thương tật khác nhau.
 Con đường trãi đá vừa chổ chạy cho hai chiếc xe ngược chiều với điều kiện  một chiếc phải ngừng hẵn lại.
 Thế nhưng,giờ đây,vào buổi xế chiều nầy,với cái nắng nung người ,chiếc Jeep của chúng tôi đang di chuyễn  bằng tốc độ  không có khả năng chạy quá 10 cây số giờ.
 Những ổ gà  cách nhau không xa,mỗi cái cỡ khoảng ba vòng tay ôm mới hết đã tạo cho chiếc xe lúc nào cũng ở tư thế muốn ngả về trái rồi về phải.
 Hai bên đường,công binh chiến đấu đã phát hoang để giữ được khoảng cách an toàn tối thiểu cho những quân xa.
 Những thân cây chết dủ cách trong đó cháy xém nửa thân rất nhiều,,phần thân còn lại được sơn vôi trắng lên,
 Quảng đường không xa nhưng vì di chuyễn quá chậm cho nên rất dễ làm bia cho địch quân.
 Cho dù xạ thủ đó là tay tác xạ tồi đi nữa.
 Đoạn đường tử thần nầy đã loại khỏi  vòng chiến 4 nhân viên thuộc đai đội E3 Quân Cảnh trong một buổi chiều ngày thứ Bảy trên đường từ Thiện Ngôn về Tây Ninh.
 Đó là trung sĩ nhất Dze,hạ sĩ Phú và hai nhân viên nữa tôi không nhớ dược tên.
                                                            ****0****
 Thiện Ngôn cách nội địa của  Campuchea ,nếu tính theo đường chim bay không xa cho lắm.Trước đây,căn cứ nầy thuộc Lực Lượng Đăc Biệt trấn giữ,rồi sau nầy Lực lượng Biệt Động Quân với danh xưng là BĐQ biên phòng trú đóng.
 Tất cả mọi sinh hoạt của đơn vị,cùng  vơ con của lính đều ở trong hầm.Đây là một hệ thống hầm trấn thủ kiên cố.
 Phía trước của căn cứ là con đường xe,cạnh  là một phi trường dã chiến với nhiều miếng vĩ sắt kết nối vào nhau.
 Tại căn cứ nầy,chính mắt tôi đã chứng kiến một trân trao đổi đạn pháo giữa ta và địch.
 Đến đổi,có lúc những khẩu 105 li phải hạ nòng xuống để trực xạ vào những  đợt tấn công "biển người" bất kể chết của địch quân.
   Luân phiên,hoán đổi đã đưa chúng tôi từ nơi chốn gần như không có sự sống của những thường dân ,để rồi, cách đó không quá một ngày đường ngay ở đồn biên giới Gò Dầu,vào một buổi chiều mưa,trong lúc chờ để ...ra "ngoại quốc" bổng từ máy thu thanh của anh lính nào đó phát ra bản nhạc bất hủ Chiều mưa biên giới của Nguyễn Văn Đông.
 Sao mà hợp lúc,hợp tâm trạng vậy ?
 Ngay tại ranh giới phân chia giữa hai nước nầy,từ bên VN hướng qua bên kia là những  cây Thốt Nốt cao vút lẻ loi lay động nhẹ nhàng trước gió..
 Còn phía quê nhà là những hàng dừa chen  nhau, cành với lá xum xuê..
 Trước khi đến tỉnh  Svay-Rieng (người Việt mình hay nói là Xoài Riêng),phải băng ngang qua một quân lị thật nhỏ của nước nầy.
 Chi Phou .
Bây giờ là chiến trận trước mặt, cuộc quần thảo nhau ngay trước mắt,có máy bay gầm thét,xà lượn xuống thấp để oanh tạc,có những khẩu trọng pháo đặt ở ven đường thi nhau nhả đạn.
 Mùi thuốc súng.
 Tiếng đạn đinh tai,nhức óc ,tiếng trực thăng xoành xoạch góp phần hung bạo cho chiến trường đang hồi dâng lên cao điễm.
 Cảnh tượng cả một gia đình ,mang,vác,gánh gồng với những khuôn mặt hớt hãi cùng chạy ,cố nhanh ra cho khỏi vùng súng đan.
 Hàng chục,rồi hàng đoàn người cố lợi dụng được phương tiện nào để mang,theo được càng nhiều càng tốt.
 Có những phụ nữ chỉ cần giữ lấy mạng sống cho hai đứa con thơ nên mỗi một cái thúng có đứa trẻ ngồi vào ..
 Lại có những chiếc xe bò,theo tôi là tất cả những tài sản đã được tạo dựng từ bấy lâu nay,giờ cũng được trưng dụng chồng  chất lên từ cái nồi nấu cơm lọ lem,đen ngòm cho  tới quầy chuối mới chặt vồi trên đường ra đi lánh nạn...
 Những tiếng kêu la tìm nhau,những âm thanh của phi pháo,của các loại súng tuôn ra hàng loạt âm thanh chết chóc
 Cuộc thư hùng,khởi thủy từ những người cầm quyền ở miền Bắc,giờ đây,như...sân nhà chưa đủ rộng nên làm cho những người dân Khmer hiền lành ,chất phát kia bổng một ngày cửa nhà tan nát,người chết cũng chẳng toàn thây !
 Chúng tôi cũng phải qua,đi qua nếu như súng đạn ...nghĩ tình để phải sống.
 Và ,sống để làm người nhập cuộc,làm chứng nhân cho một người lính mới bước vào ..bìa của cuộc binh đao.
Phạm huỳnh Ngân.


  

Hình trái dưới ,người viết có mặt trong đoàn quân viễn chinh của quân đoàn ba.
Ảnh chụp ở một hiệu ảnh trên con đường chính của tỉnh lỵ Sray Vieng (Xoài Riêng) Capuchea và khoảng tháng 10 năm 1970.

Truyền thông thiên tả : Chớ nên đụng tới !

Cố tổng thống Ngô đình Diệm bị lật đổ  đến đổi  bị chết thảm với bào đệ là do Mỹ  quyết định,  mua chuộc các tướng lãnh VNCH và cùng với một số ký giả Mỹ thuộc giới truyền thông bất lương .
 Ông Diệm,như nhiều người đã dược biết là một người được đào tạo theo Tây  nhưng lại chịu ảnh hưởng sâu đậm của  Nho Giáo.
 Dưới thời kỳ cầm quyền của ông,giáo dục công dân từ học đường,gia đình đến xã hội đều được quan tâm.
 Nhân,lễ,nghĩa,trí tín rất được đề cao và tôn trong trong thời kỳ nầy.
 Kỷ luật và uy quyền quốc gia luôn  là tâm niệm được nhắc đi nhắc lại trong hầu hết những thông điệp của ông gởi đến quốc dân.
 Kỷ luật-Ngăn nắp-Giữ gìn tư cách con người là những bài học được giảng dạy từ bậc tiểu học.
                                                               ooo0ooo
 Giờ đây với những hồ sơ đã được giải mật, chế độ "Ngô đình Diệm đàn áp Phật giáo " sau khi đã được bạch hóa  là hòan  toàn vu  khống.
Vịn vào lý do giả tạo đó ,CIA  với sự đồng lõa đắc lực một cách tận tình của đám truyền thông Mỹ cùng  với một số báo chí ở miền Nam VN hùa theo.
 Lẽ dĩ nhiên,Hà Nội và con đẻ  Việt Cộng miền Nam cũng tung hết sức lực để giựt cho sập  nhân vật  lãnh tụ và thể chế đã chống Cộng hết sức hữu hiệu đó.
 Hai biến động ,một ngoài Huế ở chùa Từ Đàm,một ở Saigon với cú "tự thiêu" của hòa thượng Thích quảng Đức đã biến những ký giả Mỹ lẫn ngoại quốc từ bấy lâu nay vốn ác cảm với ông Diệm ông Nhu và cả bà Nhu nay được dịp bùng lên,cho dù từ dinh Đôc Lập hay Phòng thông tin /Báo chí của chánh quyền có cải chánh,có đưa tin trung thực cách nào đi nữa cũng vẫn bị bóp méo với đầy xuyên tạc ác ý.
 Vào thời kỳ đó,ông Diệm và chánh quyền của nền đệ nhất Cọng Hòa đã bị ít nhất ba thế lực tấn công làm cho tối tăm mặt mày. 
 Thứ nhất Chính phủ Mỹ và giới truyền thông của nước nầy  và một số quốc gia CS lẫn tự do  khác.
 Thứ hai CS Hà nội và VC tay sai cộng thêm đám nội thù nằm vùng giựt dây lôi kéo những tăng ni ,Phật tử  nhẹ dạ cả tin.
 Có lúc đến nỗi tòa thánh Vatican cũng "quan tâm" đến Phật giáo VN !
                                                                ooo0ooo
Sẽ không một ai dám nói chắc là trong các lý do nêu trên,cái nào là mạnh nhất để đủ khả năng là cho tiêu tùng một chế độ được xem là chống Cộng hiệu quả nhất vào thời kỳ đó.Nhưng,nói về giới truyền thông ,đặc biệt là những ký giả săn tin của Hoa kỳ đã có góp bàn tay vào cú đảo chánh và,đã đẩy nó đến thành công.
 Tin từ giới chức thuộc bộ Thông Tin VNCH thời ấy cho biết,Ông Diệm rất coi trọng kỷ cương,thể diên của quốc gia.
 Trong những cuộc lễ lạc quan trọng có tinh cách nhà nước hay những lần họp báo,các giới chức phụ trách vế an ninh trật tự được lệnh đòi hỏi những thông tín viên,những ký giả phải ăn mặc chỉnh tề mới được tham dự.
 Những cá nhân nào mặc quần short  ngắn,áo thun,mang dép lẹp kẹp lôi thôi ,lết thết sẽ không được vào.
 Đây,là một trong những lý do mà bọn truyền thông ngoại quốc vốn trong đầu óc mang đầy tính cao ngạo không ưa ông Diệm ,bởi trong sự suy nghĩ của họ, rằng giới truyền thông tự thấy có trách nhiệm "hướng dẫn "dư luận kiêm đệ tứ quyền,là một quyền được hiến định.
 Không phải hết thẩy những người trong đạo quân truyền thông ai ai cũng mang trong đầu ý tưởng cao ngạo đó.Nhưng,tác động của một bài viết với đầy thiên lệch với ác ý ,tác hại của nó không phải là nhỏ.
 Hơn bất cứ thể chế nào trên thế giới,những chế độ Cộng sản toàn trị  biết giá trị của truyền thông (báo chí,đài phát thanh,đài truyền hình,truyền đơn,bươm bướm,truyền miệng ,rỉ tai...)là quan trọng lẫn lợi hại đến mức độ nào.
 Cho nên,từ Đông sang Tây chúng ta đều biết những chế độ độc tài CS luôn luôn nắm và kiểm soát chặt truyền thông.
 Chẳng những nắm mà họ còn nhào nặn,sai khiến để cho giới nầy phải viết,phải nói theo ý của họ và,mọi chuyện gì đảng hay nhà nước làm là phải thành công,phải thắng lợi ,phải vượt chỉ tiêu,phải chiến thắng.
 Cho nên,người ta không ngạc nhiên khi đồng ruộng trong đất nước do họ cai trị cũng ...không được thất mùa hay bị thiên tai hạn hán,ngập lụt nữa.
 Điều đó ,mọi người mới thấy ra,tại sao,sau khi đã gom gọn những thành phần cốt cán của VNCH xong rồi,như vẫn chưa an tâm,những kẻ "thắng trận" còn bầy kế lập mưu giựt cho sập công trường Quốc tế Viện Trợ (hồ Con Rùa/đường Duy Tân-Trần quý Cáp SG) để có lý cớ bắt cho hết những văn nghệ sĩ,ký giả,thông tín viên của miền Nam Việt Nam.
                                                         ooo0ooo
 Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump,ngay từ những ngày đầu nhậm chức đã khai hỏa với giới truyền thông Mỹ và còn động lây với những nước khác.
 Nói hầu hết là hơi quá đáng nhưng tính cho đến giờ nầy,con số những hệ thống truyền hình lớn,ngoài Fox một số khác đã không ưa ông ta.
 Khi đã bị không ưa rồi,cho dù ông ta có làm điều hay,điều đúng coi chừng cũng vẫn bị chêm chọt,chê bai.
 Người ta nói :"Miệng người sang ,có gang có thép !".
 Điều nầy sẽ không ít trong số những người thu thập tin,lọc ,soan tin,biện tập tin tức,viết bài bình luận cho những chương trình truyền hình lẫy lừng tên tuổi như CNN-CBS-ABC... hằng ngày có hằng chục triệu người không phải riêng ở Mỹ ,mà cả thế giới nữa theo dõi.
 Mỗi một bản tin của họ đưa ra, ảnh hưởng của nó không phải là nhỏ.
 Đó là lý do tai sao khi tên tuổi của họ chiếu sáng,tự trong thâm tâm của họ trỗi lên thói xấu cao ngạo,rằng quyền lực (khi xưa bằng ngòi bút) từ bàn phím với những chữ được gõ bởi mình đến độ có thể nâng chính khách nầy lên ,hạ chế độ kia xuống được !
 Cuộc chiến ông Trump với truyền thông.
Cuộc đối đầu giữa tổng thống và quốc hội do đảng đối lập.
Cuộc "chơi" chưa rỏ bạn -thù giữa ông Trump với Putin.
Cuộc "trường chinh" giữa nước Mỹ quân tử,tự do với đứa tiểu nhân chuyên chơi xấu bằng  đánh lén  là Trung Cộng đầy mưu ma ,chước quỷ chỉ mà mới ở hơn một phần của khúc dạo đầu trong hợp khúc tấu Nước Mỹ trường canh.
 Cho dù,là một siêu nhân đi nữa ,một người  đứng giữa,khi  chung quanh đầy những gươm giáo  với  toàn các khuôn mặt hầm hầm chứa đầy sát khí ,chỉ sơ hở một chớp mắt  là nhào vô phanh thây,xé xác.
  Mr.Trump ơi !
Ông là một người đàn ông có trọng lượng ,mà nếu đem ông ra so sánh với một phim cine khi xưa có tên "Hoa lạc giữa rừng gươm." tôi đâm ra thật sự vô cùng ái náy cho ông nhen.
 Cầu chúc cho ông tai qua,nạn khỏi để đưa nước Mỹ đi đúng con đường , không phải chỉ một mình ông mong muốn,mà còn có nhiều  người tị nạn nhỏ nhoi như tôi đây vẫn ngày đêm ao ước.
Phạm huỳnh Ngân.

Một số nhân vật trong ảnh thuộc gia đình họ Ngô trên đây "bị" nằm trong quỹ đạo của  giai đoạn  áp lực chính trị của Mỹ và là nạn nhân của giới truyền thông thiên tả đầy ác ý.

Pulau Bidong,đã đến khó quên.

Cầu Jetty nơi đã in dấu hàng chục ngàn thuyền nhân lúc đến và khi rời đảo Pulau Bidong,Malyasia.

 Từ trên đồi tôn giáo,lưng hướng về phía  chùa người ta phóng cái nhìn y như ghi nhận của bức ảnh nầy,cho dù những sự việc thuộc về quá khứ đã xa lắm rồi.Với một người có trí nhớ bình thường , cho dù  những sự việc đã sảy ra  cách đây hơn ba  mươi lăm năm, hình ảnh về hòn đảo nầy vẫn còn nằm trong ký của họ một cách  rỏ ràng mồn một.
 Tính từ đuôi chiếc tàu màu trắng đó ra xa ngoài khơi độ ba km.,vào lúc 2 giờ ngày 5 tháng 11 năm 1983 ,chiếc tầu chở dầu từ các dàn khoan  ngoài khơi bờ biển  Malysia mang kỳ hiệu Singapore,do thuyền trưởng người Anh Captain Bromly Berrie điều khiển đã dừng lại nơi nầy.
  Tại đây,một tàu vận chuyển nhỏ của lực lượng Cảnh Sát Malaysia ra tiếp nhận 22 thuyền nhân tị nạn được lần lượt  từ phía  phần sau của tàu dầu chuyền sang.
  Thuyền trưởng,thuyền phó cùng nhiều nhân viên thủy thủ đoàn đã đưa tiễn với nhiều lưu luyến,cảm động.
 Họ đã ân cần bắt tay,nắm níu từng người trong lúc từ buồng lái trên cao   còi tàu từng hồi hụ lên.
 Không phải một lần ,mà nhiều lần.
 Chiếc tàu vẫn đậu yên ở đó cho tới khi đám người áo quần tơi tả sau hai mươi mấy ngày lênh đênh trên biển, cùng với một trận cướp bóc tả tơi của ngư phủ Thái.
Bằng  những bước đi...say bờ sau những ngày dài trên biển,con số người di chuyễn khập khiễng,chậm chạp ấy,sau cùng cũng đã qua khỏi cây cầu ván ngắn mà  tình dài nầy.
 Lúc bấy giờ,với hồi còi dài hơn,to hơn, con tàu cứu mạng ấy mới chầm chậm rời xa.
 Cũng từ vị trí đó hay dọc theo bờ cát trắng ấy,người tị nạn đã nhiều lần chứng kiến những chiếc ghe vượt biên  lớn nhỏ  đủ cỡ,mang nhiều số hiệu,nhiều tỉnh của VN, đã bị hỏa thiêu,sau khi"nó"đã làm tròn vai trò trong một giai đoạn tối cần cho một cuốc đào tẩu của những người từ chốn địa ngục A-tì !
 Lực lương Task Force của Mã Lai nhận  được kinh nghiệm rằng,trước đó những  thuyền của người tị nạn đến đảo đậu dài dọc theo bải cát hai bên trái phải của chiếc cầu,có lúc đã bị chính những người dùng nó  vượt thoát từ VN,nay lại tái xử dụng phương tiện ấy mà quây về quê cũ !.
  Đó là lý do sau nầy,bất kỳ một ghe tàu lớn nhỏ nào hề cặp xong bến là phải bị đốt cháy cho chìm hằn.
  Lẽ dĩ nhiên,những ai đã từng ngồi nằm,ngồi ói mửa ,cùng với đầy những sợ hãi lo toan trên đó ,khó  mà dấu được những giòng nước mắt xúc động khi thấy phương tiện đơn sơ ấy bị đốt cháy rồi chìm dần dưới đáy nước biển xanh .
  Xuyên qua mấy cành cây nhỏ,con tầu sắt  được kéo hằn lên bờ cát trong tư thế nằm nghiêng , cũng là một câu chuyện  truyền khẩu,được thêu dệt,được phóng đại với những tình tiết ly kỳ của nhiều đợt người đến,rồi ra đi.
 Lý do tại sao có con số người chết khi chiếc tàu sắt bề thế kia bị bắn hạ ,rồi sau dó là những tiếng gào thét khóc la cùng những  hồn ma bóng quế khi ẩn ,lúc hiện trong những đêm không trăng trên bờ biển vắng , vẫn là câu chuyện...chào đón làm quà của kẻ tới trước (dù không bao lâu) truyền lại cho người đến sau.
 Từ ngoài biển,khi qua hết cây cầu,quẹo về hướng trái ,khi xưa là ban RB của đảo.
 Nơi đây sẽ là điểm đầu tiên  lập thủ tục để tiếp nhận những người phương xa đến  tìm tự do của chính quyền Mã Lai.
 Còn nếu không quẹo trái,đi thẳng vào,người ta  gặp cây cầu rất ngắn bắt qua lạch nước.Kế bên cầu là một cái miếu nhỏ với khói nhang nghi ngút vào những buổi hoàng hôn lan dần trên đảo.
  Cái miếu nhỏ cạnh lạch nước kế bên cầy dừa lão cũng đã là câu chuyện truyền kỳ với những tình tiết thương tâm về thân phận của một kiếp  người lưu lạc...
  Trong miếu ấy,người ta (không biết là ai /hoặc người đến trước)có thờ một ông  già.
 Chuyện kể:
  Hằng ngày,có một ông già  ngồi ngay dưới  gốc dừa ấy  tiếc thương,than khóc người con gái mà ông hết lòng yêu thương đã chết vì hải tặc .
 Dừa rụng.
 Ông  chết,  sau đó , với vài sự hiền linh,cũng vẫn theo lời của các thuyền nhân truyền tụng,cho nên người đến sau mới lập miếu để tôn thờ, đồng thời cũng cầu xin ,khấn vái với ông những điều họ muốn.
 Cây cầu Jetty,con tầu sắt và cái miếu bên cầu kế gốc dừa lão,cho tới nay,coi bộ vẫn chưa phai  mờ trong ký ức của những ai đã qua Pulau Bidong ;cho dù hiện nay họ đã an cư lạc nghiệp khắp bốn phương trời.
                                                                  ooo0ooo
   Nếu từ khu F hay Long House đi lên Đồi Tôn Giáo,người ta sẽ nhìn bải biển khu C tuyệt đẹp trong ánh bình minh, vào lúc loa phát thanh từ khối Thông tin cho biết đã hết giờ giới nghiêm.
 Từ đoạn đường lên dốc nầy, lời chúc lành cho ngày mới của xướng ngôn viên Phước Lý có hiệu lực làm cho kẻ leo đồi sảng khoái hơn,khỏe khoắn hơn khi vượt qua con dốc với những hòn đá lớn nằm bên trái ven dồi ,dưới kia là biển xanh ,nước ấm với sóng tỏa vào bờ nhịp nhàng trong những ngày trời êm,biển lặng.
 Ba tôn giáo có nơi thờ phương,hành lễ trên ngọn đồi có tên thơ mộng nầy.
 Một nhà thờ Công Giáo,một nơi Thờ Phượng Chúa của giáo phái Tin Lành và một kiễng Chùa Phật giáo.
  Vị trí của nhà thờ rất tuyệt cho những ai đến đây để cầu nguyện.
  Được xây cất như kiểu nhà sàn,phía dưới là đá và nước biển chập chùng  sóng vờn,gió thổi cùng hơi nước biển hòa lẫn gió mát tạo cho những ai muốn tìm,muốn cầu xin những ân sũng từ Chúa sẽ cảm nhận được sự gần gũi,ân cần hơn với Ngài.
 "Ngôi" chùa ,thật ra không lớn như tiếng dùng mà có thể gọi là am vân hay một cái nhà nho nhỏ đủ để cho một số ít bá tánh đến đốt nhang,niệm Phật .
 Chùa,lưng xây về hướng lưng đồi và mặt tiền hướng ra biển khơi,trước đó là con đường mòn có hai phía lên xuống...cõi trần  đều được.
 Một là từ tầu sắt nằm ụ và hai là từ khu F đi lên băng qua  nghĩa trang buồn,nơi an giấc ngàn thu  của những người chưa may mắn thấy được ánh sáng tự do !
 Có những thuyền nhân ngồi hàng buổi trên đồi Tôn giáo của đảo.
 Lý do thì vô số.
 Những mất mát,những thất lạc,những chết chóc,những đau buồn của người đến được chốn bình an, khóc thương,cầu nguyện cho những thân nhân  rơi rớt lại, vướng vào tù tội...
 Cho dù cao ủy tị nạn có chương trình đặc trách về an ủi tâm thần cho những người bất hạnh .
 Thế nhưng,đức tin vào tôn giáo  với khung cảnh trời nước cùng những hình tượng của các đấng giáo chủ vẫn làm cho người ta gần gủi,dễ chịu,dể lâm râm thì thầm tâm sự hơn.
 Từ bất cứ nơi nào trên đỉnh đồi lộng gió với hơn ba phần tư trong tầm nhìn là biển,về hướng Đông,cách không xa là hòn Cá Mập.
  Ở đây , khi loa phóng thanh của đảo mỗi lần cất lên người ta nghe rất rỏ.Đặc biệt nhất là mỗi khi khối Thông Tin vang lên lời loan báo danh sách đồng bào "có tên" rời trại vào ngày...rồi sau đó bản Biển Nhớ của nhạc sĩ họ Trinh được cất lên với giọng ca Khánh-Ly,làm cho cả trại nhao nhao.
  Đây là thời gian im lặng gần như hoàn toàn,cho dù không hề có lênh lạc nào ban ra.
  Có thể xem đó là quãng thời gian ngưng đọng,thời gian chìm lắng của không biết bao nhiêu đợi chờ,bao nhiêu hy vọng.
   Một bài ca thứ hai mới làm cho những người tị nạn với nhau giữa kẻ ra đi và người ở lại.
   Đây là một đoạn rất thật cho những giọt nước mắt mặn nóng được tự do từ những đôi mắt được bày tỏ không hề che dấu.
  Lời  của đôi song ca Lê Uyên Phương ,.."giờ nầy còn cầm tay nhau,còn nắm níu lấy nhau....rồi mai đây, ta không còn thấy nhau...Bàn tay năm ngón ,đan vào nhau..."sau khi viên xướng ngôn nào đó đọc nhanh như hối ..."Đồng bào có tên sau đây,ngay bây giờ (lập thêm một lần nữa) ngay bây giờ hãy mang hành lý đến cầu Jetty để rời trại ."
  Những âm thanh đó vọng đến đôi Tôn giáo có khả năng làm cho những ai đang thẩn thơ trên ấy cũng phải xao xuyến với những buồn vui của kiếp người sinh ly,tử biệt.
 Chợt nhìn về hướng không xa là con tàu đã từng đưa rước không biết là bao nhiêu đợt người cập vào ,rời ra khỏi đảo.
 Tàu Blue Dark !
 Vốn vẫn là nguồn cảm hứng vô tận của các nhi đồng trên đảo mỗi khi nó đến là cả những tràng pháo tay rộ lên tự phát.
 Đồi Tôn giáo cao hơn Nghĩa trang buồn bên đồi  khu F,so với mặt nước biển.
 Cũng là một ngọn đồi nhưng lại tương phản rỏ rệt.
 Một cho hy vọng.
 Một cho thất vọng với mất mát lớn lao.
Đều cùng chung một tên Tây ban Nha là Pulau Bidong mà mấy người anh em Mục đảo gọi là Buồn Lâu Bi Đát.
 Tên nào cũng được.
 Đằng nào,địa điểm ấy cũng đã một thời là ân-nhân  là chứng nhân,là một nơi cứu mạng,một trạm trung chuyền của người Việt đào tẩu,liều thân chạy trốn chết  Việt Cộng  trước khi định cư ở một quốc gia đệ tam.
Tặng Huỳnh Hồng-Đức Túc,
Cùng những bằng hữu đã có một thời ở đảo Bidong.
Phạm huỳnh Ngân.